تفاوت پسته اکبری، احمدآقایی، فندقی و کله‌قوچی؛ کدام پسته را بخریم؟

پسته یکی از محبوب ترین و ارزشمند ترین آجیل های ایرانی است که در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد .اولین باری که با یک سینی بزرگ پر از پسته های مختلف روبرو شدم، فکر کردم فقط دو نوع پسته در دنیا وجود دارد: خندان و دهان بسته. ولی فروشنده با انگشت اشاره کرد به چهار تا کپه پسته که هرکدام یک اسمی داشتند: اکبری، احمد آقایی، فندقی و کله قوچی.مانده بودم که کدام را بخرم. اکبری کشیده و خوشگل بود، احمدآقایی لبخند گنده تری داشت، فندقی ریزه میزه و بانمک بود و کله قوچی هم گرد و قلنبه. گیج و گنگ، یک ترکیبی خریدم و آمدم خانه. توی راه با خودم گفتم این اسم ها از کجا آمده؟ مگر پسته هم مثل آدمها فامیلی دارد؟
اگر شما هم در این نقطه ایستاده اید و نمیدانید فرق این چهار تا پسته معروف ایرانی چیست، در این مطلب همه چیز را به ساده ترین زبان ممکن برایتان باز میکنم. قول میدهم بعد از خواندنش، دفعه بعد مثل یک کارشناس از آجیل فروشی خرید کنید.

اول ببینیم چرا اسم پسته ها اینقدر متفاوت است؟

پسته هم مثل انگور، انواع و ارقام مختلفی دارد. هر رقم، شکل ظاهری، طعم، میزان خندانی و حتی قیمت متفاوتی دارد. در ایران، چهار رقم تجاری و محبوب پسته حکمرانی میکنند که تقریباً هرجا بروید، اسمشان را میشنوید. بیایید تک تک آن ها را بشناسیم.

انواع پسته ایرانی در یک نگاه

پسته های ایرانی به دو دسته کلی تقسیم می شوند:

• پسته های گرد (فندقی) که ظاهری کوتاه و گرد دارند و قیمت آن ها مناسب تر است و برای صادرات انبوه محصول مناسب تری است.
• پسته های گرد ( بادامی) که ظاهری بلند و کشیده تری دارد و قیمت ان ها به مراتب بالاتر می باشد و به عنوان آجیل لوکس شناخته میشود.

در ایران چند رقم تجاری اصلی وجود دارد :

• پسته اکبری
• پسته احمد آقایی
• پسته فندقی (اوحدی)
• پسته کله قوچی

پسته اکبری ؛ سلطان کشیده و خوشتیپ

اگر پسته را به آدم تشبیه کنیم، اکبری همان مدل قدبلند و خوش پوشی است که همه نگاه ها را خیره میکند.

• شکل و شمایل: کشیده، باریک و دراز است. تقریباً نوک تیز. طول آن گاهی به دو برابر عرضش میرسد. پوسته استخوانی روشن و کرم رنگی دارد
• مغز: مغز باریک و کشیده، به رنگ بنفش مایل به سبز. پوست نازک روی مغز، ارغوانی پررنگ است
• طعم: بسیار خوش طعم، روغنی و شیرین. تلخی پوستش نسبت به بقیه کمتر است و آن عطر و بوی خاص پسته تازه را می دهد
• میزان خندانی: خیلی خوب و لبخندش کاملاً باز است
• قیمت: اکبری گران ترین و لاکچری ترین پسته بازار است. دلیلش ظاهر زیبا، سایز درشت و تقاضای بالا برای صادرات است
• مناسب برای: پذیرایی از مهمان های خاص، هدیه دادن، آجیل شب عید و مجالس رسمی. اگر می خواهید ظرف آجیلتان حسابی بدرخشد، اکبری انتخاب شماست
  

پسته احمدآقایی؛ محبوب و همه فن حریف

اگر اکبری را کنار بگذاریم، احمد آقایی پرطرفدارترین پسته بین ایرانی هاست. یک جورهایی همه او را دوست دارند.

• شکل و شمایل: شبیه اکبری ولی یک خرده چاق تر و جمع و جورتر. حالت بادامی شکل و کمی تپل دارد. رنگ پوسته استخوانی تیره تر از اکبری، کرم مایل به استخوانی است
• مغز: مغزی پر و گوشتی دارد با پوست بنفش کمرنگ تر. رنگ مغز سبز تر از اکبری به نظر میرسد
• طعم: طعمش پرر نگ تر و آجیلی تر از اکبری است. شیرینی و چربی متعادلی دارد و در دهان خوب احساس میشود
• میزان خندانی: بالاترین میزان خندانی را بین همه ارقام دارد. تقریباً ۹۹ درصد پسته های احمدآقایی دهانشان باز است. دیگر خبری از پسته های دهان بسته و بد قلق نیست
• قیمت: در رده میانی قیمتی قرار میگیرد. نه به گرانی اکبری، نه به ارزانی فندقی. یک انتخاب عالی با ارزش خرید بالا
• مناسب برای: مصرف روزانه، آجیل خوری های خودمانی، استفاده در شیرینی پزی و بستنی، آجیل عید (اگر بودجه متوسطی دارید) و خلاصه هر چیزی که فکرش را بکنید
  

پسته فندقی (اوحدی) ؛ ریزه میزه ولی پر از طعم

این همان پوسته ای است که در بازار به اسم «پوست کاغذی» هم فروخته میشود. بگذارید یک راز را به شما بگویم: فندقی خوشمزه ترین پسته برای مزه کردن و چشیدن است.

• شکل و شمایل: ریز، گرد و شبیه فندق (همانطور که از اسمش پیداست). پوسته استخوانی آن بسیار نازک است، طوری که با ناخن هم شکسته میشود
• مغز: مغز گرد، سبز تیره و بسیار چرب و روغن دار. نسبت مغز به پوسته در آن بالاست، یعنی درصد بیشتری از وزن آن مغز است
• طعم: طعم فوق العاده قوی، روغنی و شیرین. تمرکز طعم در این پسته کوچک بینظیر است. بسیاری از آجیل فروش ها اعتراف میکنند که خودشان فندقی را برای مزه کردن ترجیح میدهند
• میزان خندانی: خوب است ولی گاهی تعدادی پسته دهان بسته هم دارد
• قیمت: معمولاً پایین ترین قیمت را در بین این چهار رقم دارد. دلیلش سایز کوچک و ظاهر نه چندان لوکس آن است. اما از نظر ارزش غذایی و طعم، یک قهرمان است
• مناسب برای: مصرف روزانه و اقتصادی، درست کردن پودر پسته و خلال پسته برای تزیین غذا و دسر، بو دادن و شور کردن (چون خوب نمک را به خود میگیرد)، و بهترین گزینه برای کسانی که پوست کندن پسته های سخت اذیتشان میکند
  
  

پسته کله قوچی؛ درشت و زود رس ترین

اسمش را که میشنوید، یاد یک پسته گنده و گرد میافتید که شبیه کله قوچ است. درست حدس زدید

• شکل و شمایل: درشت ترین پسته بازار است، گرد و پهن. پوسته استخوانی ضخیم و نسبتاً روشن با رنگ کرم نخودی
• مغز: مغزی بزرگ و پهن دارد که معمولاً دو تکه و چاق است. رنگ مغز سبز مایل به زرد و پوست آن ارغوانی است
• طعم: طعم آن کمی ملایم تر از احمد آقایی و فندقی است، ولی همچنان چرب و دلچسب. برخی آن را کمی شیرین تر و ملایم تر توصیف می کنند
• میزان خندانی: میزان خندانی خوب و بالایی دارد، اما ممکن است بعضی هایش کمی دهانه بسته تری داشته باشند
• قیمت: قیمتش معمولاً از احمدآقایی بالاتر و با اکبری رقابت میکند، بسته به سال و محصول فرق دارد. چون درشت و چشمگیر است، قیمت آن بالاست
• مناسب برای: پذیرایی های مجلسی و اعیانی، آجیل مخصوص عید برای کسانی که بودجه خوبی دارند، و نیز برای کسانی که عاشق پسته های درشت و تپل و ساده برای شکستن هستند
  
  
  
  

یک راز کوچک درباره قیمت و بازار

شاید از خودتان بپرسید چرا پسته اکبری با آن همه محبوبیت، گران تر است درحالی که خوشمزه ترین نیست؟ جواب در یک کلمه است: ظاهر. در بازار آجیل، «چشم مشتری» حرف اول را میزند. اکبری چون کشیده، درشت و یک دست است، فروش بالایی دارد مخصوصاً برای صادرات و مجالس. این تقاضای بالا قیمتش را بالا می برد. اما اگر اهل طعم ناب هستید و ظاهر برایتان مهم نیست، فندقی و احمدآقایی بهترین انتخاب هایتان هستند.

همچنین یک نکته فصلی: پسته کله قوچی زودتر از بقیه میرسد و اولین پسته ای است که وارد بازار میشود. خیلی ها به همین دلیل عاشقش هستند و طعم تازه گی را زیر دندانشان حس میکنند.

موقع خرید به چه نکاتی دقت کنیم؟ (برای هر چهار نوع)

• خندانی: پسته ها باید لبخند باز و گشادی داشته باشند. پسته های دهان بسته را به راحتی از صافی رد نکنید، چون هم شکستنشان سخت است، هم ممکن است مغزشان پوک و نارس باشد
• رنگ مغز: یک پسته خوب، مغز سبز یا بنفش تیره با پوستی شفاف دارد. مغز زرد یا قهوه ای یعنی کهنه است و روغنش تند شده
• پوکی: یک مشت پسته بردارید و توی دست تکان دهید. پسته های پر، صدای بم و سنگین میدهند. پوک ها صدای توخالی و خشک
• نمک و شوری: پسته های بوداده گاهی زیادی نمک دارند تا وزن بیاورند و کهنگی را مخفی کنند. یک دانه بچشید، نباید زبانتان را زخم کند
• بوی روغن تند: هیچوقت پسته ای که بوی روغن مانده و کهنگی بدهد نخرید. این بو نشانه فساد چربی هاست
  
  

کدام پسته را بخریم؟

اگر قرار باشد خیلی خلاصه و کاربردی بگویم:

• برای هدیه و مهمانی رسمی: اکبری یا کله قوچی
• برای مصرف روزانه و کیفیت عالی طعم: احمدآقایی
• برای طعم ناب و بودجه اقتصادی: فندقی (پوست کاغذی)
• برای کسی که از شکستن پسته فراری است: فندقی، چون با ناخن هم باز میشود
  
  

جمع‌بندی :

انتخاب بهترین پسته به هدف، بودجه و سلیقه شما بستگی دارد.همیشه یک مشت از پسته مورد نظرتان را بو و مزه کنید. قول میدهم وقتی تفاوت این چهار برادر پست های را خوب بفهمید، آجیل خوردنتان یک تجربه کاملاً جدید میشود. هر کدام یک شخصیت، یک قصه و یک طعم دارند.در نهایت، مهم‌ترین نکته این است که پسته را از فروشنده معتبر بخرید و به تازگی، عطر و طعم طبیعی آن توجه کنید.