اسپرسو یا فرنچ پرس؛ کدام روش دم آوری برای شما مناسب تر است؟

رسیدیم به یکی از آن دوراهی های کلاسیک دنیای قهوه که خیلی از تازه کارها را زمین میزند: اسپرسو یا فرنچ پرس؟ یکی سریع، غلیظ و پرزور است، آن یکی آرام، دلچسب و بی ریاست.
به خاطر می آورم اولین باری که خواستم برای خودم یک دستگاه قهوه بخرم، توی صفحه فروشگاه اینترنتی گیر کردم. یک طرف دستگاه های اسپرسوساز براق و حرفه ای با آن اهرم های فلزی و نازل بخار، و آن یکی طرف چند مدل فرنچ پرس شیشه ای ساده که قیمتشان یکدهم آن دستگاه های اسپرسوساز بود. هر دو را نگاه میکردم و از خودم میپرسیدم: «خب، کدام را بخرم؟» یکی از دوستانم که باریستا بود، وقتی سردرگیمی را دید، خندید و گفت: «سوال غلطی میپرسی. اول ببین تو چه جور آدمی هستی و چه قهوه ای دوست داری. بعد دستگاه انتخاب کن.» آن جمله، دریچه نگاهم را عوض کرد. امروز میخواهم همان چیزی را که آن روز یاد گرفتم، با شما در میان بگذارم.
اگر شما هم بین اسپرسو و فرنچ پرس مردد هستید و نمی دانید کدام به سبک زندگی و ذائقه تان میخورد، این مطلب را تا انتها بخوانید.

اسپرسو چیست و چطور کار میکند؟

اسپرسو، عصاره فشرده ای است که با عبور آب داغ (حدود ۹۰ تا ۹۶ درجه) تحت فشار بالا (معمولاً ۹ بار) از میان قهوه آسیاب شده ریز، در مدت کوتاهی (حدود ۲۵ تا ۳۰ ثانیه) استخراج میشود. همین فشار بالاست که اسپرسو را از هر روش دیگری متمایز میکند. نتیجه این فرایند، یک نوشیدنی غلیظ، پررنگ و متمرکز است که روی سطحش لایه ای طلایی و کِرِمانند به نام کِرِما تشکیل میشود. این کِرِما در واقع امضای اسپرسوی خوب است و از روغن ها و گازهای موجود در قهوه می آید. حجم یک شات اسپرسو معمولاً فقط ۳۰ میلی لیتر است، اما طعم و کافئینش به اندازه یک فنجان بزرگ قهوه دمی است. اسپرسو پایه و اساس خیلی از نوشیدنی های محبوب است: لاته، کاپوچینو، آمریکانو، موکا و… . اگر عاشق این نوشیدنی ها هستید، اسپرسو برایتان یک سرمایه گذاری منطقی است.

مزایای اسپرسو:

• سرعت بالا: در کمتر از یک دقیقه آماده میشود.
• طعم غلیظ و متمرکز.
• کرِما و ظاهر حرفه ای.
• پایه نوشیدنی های متنوع.
• کافئین بالا در حجم کم.

معایب اسپرسو:

• دستگاه های باکیفیت گران هستند.
• نیاز به مهارت و تجربه برای تنظیم آسیاب، دوز و فشار.
• تمیزکاری و نگهداری دستگاه زمانبر است.
• قهوه باید ریز و مخصوص اسپرسو آسیاب شود.

فرنچ پرس چیست و چطور کار میکند؟

فرنچ پرس، ساده ترین و قدیمی ترین روش دم آوری قهوه است. یک ظرف شیشه ای یا استیل استوانه ای که یک پیستون با توری فلزی در آن حرکت میکند. قهوه با آسیاب درشت را داخلش میریزید، آب داغ (حدود ۹۲ تا ۹۶ درجه) رویش میریزید، ۴ دقیقه صبر میکنید و بعد پیستون را آرام پایین میدهید تا تفاله ها ته ظرف بنشینند. تمام! نکته مهم فرنچ پرس این است که هیچ فیلتر کاغذی ای در کار نیست. یعنی روغن ها و ذرات ریز قهوه از توری رد میشوند و وارد فنجان شما میشوند. نتیجه؟ قهوه ای با بدنه سنگین، روغنی و طعمی پررنگ که خیلی ها عاشقش هستند. به همین دلیل، فرنچ پرس بیشترین شباهت را به طعم قهوه در روش های سنتی دارد.

مزایای فرنچ پرس:

• دستگاه ارزان و ساده.
• نیاز به مهارت کم؛ حتی یک مبتدی هم میتواند قهوه خوبی درست کند.
• طعم روغنی و پربدنه.
• نگهداری و تمیزکاری بسیار راحت.
• امکان دم آوری چند فنجان به طور همزمان.

معایب فرنچپرس:

• زمان دمآوری بیشتر (حدود ۴ تا ۵ دقیقه).
• رسوبات ریز قهوه در فنجان (که برای بعضی ها ناخوشایند است).
• طعم ممکن است برای بعضیها زیادی سنگین یا گلی باشد.
• کافئین آن کمی کمتر از اسپرسو است (به دلیل حجم بیشتر و استخراج آهسته تر).

جدول مقایسه اسپرسو و فرنچ پرس

کدام برای چه سبک زندگی مناسب تر است؟

اینجا دیگر بحث «بهتر و بدتر» نیست؛ بحث «مناسب و نامناسب» است. ببینید کدام یکی به زندگی شما میخورد:

• عجله صبح کاری → اسپرسو

اگر صبح ها وقت کمی دارید و میخواهید در چند ثانیه یک قهوه غلیظ و پرانرژی بگیرید، اسپرسو انتخاب شماست. مخصوصاً اگر عاشق لاته و کاپوچینو هستید و نمیخواهید هر روز صبح برای یک فنجان قهوه شیری به کافی شاپ بروید. یک دستگاه اسپرسوساز خوب، در طول چند ماه هزینه اش را از صرفه جویی در خرید بیرون جبران میکند.

• آیین صبحگاهی آرام → فرنچ پرس

اگر صبح ها عجله ندارید و از آن دسته آدم هایی هستید که دوست دارند قهوه شان را با آرامش و مراسم خاص دم کنند، فرنچ پرس یک انتخاب عالی است. ریختن آب داغ روی قهوه، تماشای دم کردنش، فشار دادن آرام پیستون و بوییدن عطری که بلند میشود، خودش یک جور مراقبه صبحگاهی است. برای آخر هفته ها، کتاب خواندن با یک فنجان قهوه فرنچ پرس، بی نظیر است.

• بودجه محدود → فرنچ پرس

اگر بودجه تان محدود است، فرنچ پرس یک انتخاب هوشمندانه است. یک فرنچ پرس شیشه ای باکیفیت را میتوانید با هزینه ای بسیار کم بخرید و سالها از آن استفاده کنید. در مقابل، یک اسپرسوساز خانگی خوب، سرمایه گذاری قابل توجهی میخواهد. پس اگر تازه کار هستید یا نمی خواهید هزینه زیادی کنید، فرنچ پرس را انتخاب کنید.

• عاشق قهوه سیاه و روغنی → فرنچ پرس

اگر از طعم روغنی، سنگین و پربدنه قهوه لذت میبرید و دوست دارید طعم واقعی قهوه را بدون فیلتر شدن حس کنید، فرنچ پرس بهترین گزینه است. قهوه فرنچ پرس چیزی از طعم و عطر را پنهان نمی کند.

• عاشق نوشیدنی های شیری و حرفه ای → اسپرسو

اگر عاشق لاته، کاپوچینو، فلت وایت و ماکیاتو هستید، هیچ راهی جز اسپرسو ندارید. فرنچ پرس نمی تواند پایه این نوشیدنی ها باشد، چون فشار و غلظت لازم را ندارد.

• مبتدی و بدون حوصله → فرنچ پرس

اگر تازه وارد دنیای قهوه شده اید و نمی خواهید درگیر تنظیمات پیچیده دستگاه شوید، فرنچ پرس یک شروع بی دردسر است. با یک قهوه آسیاب درشت و کمی آب داغ، میتوانید یک فنجان قهوه خوب داشته باشید بدون هیچ دردسری.

یک راه میانه هم وجود دارد

اگر هنوز مطمئن نیستید، یک راه ساده هست: با فرنچ پرس شروع کنید. ارزان است، آسان است و به شما یاد می دهد چه طعمی از قهوه را دوست دارید. بعد از چند ماه که ذائقه تان شکل گرفت و فهمیدید عاشق قهوه های شیری هستید، آنوقت به سراغ اسپرسوساز بروید. اینطوری هم پول اضافه هدر نداده اید و هم انتخاب آگاهانه تری دارید.

جمع بندی

روش درست، روشی است که با تو میسازد. اسپرسو و فرنچ پرس هر دو روش های دم آوری معتبر و لذت بخشی هستند. هیچکدام مطلقاً بهتر نیستند. اسپرسو برای عجله، نوشیدنی های شیری و ظاهر حرفه ای. فرنچ پرس برای آرامش، سادگی و طعم خالص و روغنی. انتخاب بین این دو، در نهایت به سبک زندگی، بودجه و ذائقه شما بستگی دارد. پس دفعه بعد که جلوی قفسه فروشگاه قهوه ایستادید و بین این دو مردد شدید، از خودتان بپرسید: «من چه جور قهوه ای میخواهم و چقدر وقت و پول برایش دارم؟» جواب این سوال، راه را روشن میکند.
برای اطلاعات بیشتر درباره تفاوت قهوه عربیکا و روبوستا، پیشنهاد میکنم پست مربوطه را هم بخوانید. آنجا مفصل درباره انتخاب دانه مناسب صحبت کردیم.